Hoe kun je ondersteunen?
Hoe iemand omgaat met het verlies van een dierbare hangt samen met de ondersteuning door mensen uit het sociale netwerk van de rouwende. Maar hoe kun je een nabestaande tot steun zijn?

Steunen
Voor een rouwende is steun van de directe omgeving heel belangrijk. Maar als naaststaande weet je vaak niet goed hoe je moet reageren. Je bent bang om het fout te doen, of bang voor de confrontatie. Wat moet je zeggen, wat kun je vragen? Die onzekerheid leidt er vaak toe dat mensen een rouwende ontlopen, of het pijnlijke onderwerp uit de weg gaan.

Maar wat dan wel? Wanneer je oprecht belangstelling toont, ervaart een nabestaande dat als werkelijke aandacht. Je laat hiermee zien dat je de ander nabij wilt zijn. Je kunt bijvoorbeeld vragen: “Hoe gaat het met je?” en dan met een open houding luisteren naar wat de ander te vertelllen heeft. En ook als je iets zegt als: "Ik weet niet wat ik zeggen moet", is dat een uitnodiging tot oprecht contact. Wees dus niet te bang.

Eigen initiatief
Het belangrijkste wat je kunt doen, is er zijn voor de ander, 'naast staan'. Wees je ervan bewust dat een rouwende vaak niet de energie heeft om initiatief te nemen. Iemand die het heel moeilijk heeft, zal niet gemakkelijk de telefoon pakken. Maar als je zelf contact maakt, kan dat heel waardevol zijn. De ander zal zich gezien weten, en dat doet goed.

Soms kun je aanbieden iets voor de rouwende te doen. Het is belangrijk dat je hierin concreet bent. Zeg dus niet: “Als ik iets voor je kan doen, dan zeg je het maar”, maar stel bijvoorbeeld voor om eens een dagje op stap te gaan met de kinderen van een jonge weduwe, zodat zij even tijd voor zichzelf heeft. Of kook eens een beetje extra, zodat je de buurman van 78 jaar die zijn vrouw verloren heeft ook iets kunt brengen.

Geen oplossingen of adviezen
Bedenk goed dat er voor rouw geen oplossing bestaat. De ander heeft een dierbare verloren, en dat is heel ingrijpend. Als naaststaande kun je die pijn, dat verdriet niet wegnemen of oplossen. Pas ook op met opmerkingen als: “Je bent nog jong, je vindt vast wel weer een nieuwe partner.” De rouwende, die vol verdriet zit, kan door zulke woorden het gevoel krijgen dat dat verdriet er niet mag zijn. Dat kan leiden tot een groot gevoel van eenzaamheid.

Ook op ongevraagde adviezen zit een rouwende niet te wachten. Dit soort adviezen zijn juist vaak pijnlijk, zelfs al zijn ze goed bedoeld. Het lijkt zo goed om een rouwende de tip te geven eens wat vaker naar buiten te gaan, of iets gezelligs te gaan doen met vrienden. Als naaststaande heb je dan het gevoel de ander te helpen er weer bovenop te komen. Maar het is maar de vraag of de rouwende behoefte heeft aan dat waar je mee komt.

De rouwende volgen
Als naaststaande kunt je het beste proberen om de rouwende te volgen, en niet verder te gaan dan deze zelf aan kan. Hulp of steun opdringen werkt nooit. Als je duidelijk laat merken dat de rouwende bij jou terecht kan met alle verhalen en emoties, dan is het al goed. Je kunt wel vragen stellen, maar vraag dan zo open mogelijk: uitnodigend en liefdevol. Misschien vertelt de ander een paar keer hetzelfde verhaal, maar dat is helemaal niet erg.

Het is moeilijk om iemand om wie je veel geeft te zien lijden. Zo graag zou je willen helpen. Al snel heb je het gevoel tekort te schieten. Je gaat dan nog meer je best doen. Dat is herkenbaar, maar kan ook een valkuil zijn. Misschien is de ander nog niet zo ver en schrikt dit juist af. Het verlies een plekje gaan geven en de draad van het leven weer oppakken, dat kost veel tijd en energie. Geef de rouwende de ruimte om zelf het tempo te bepalen, en blijf daarin nabij.

En als je de ander niet kunt bereiken?
Soms lukt het gewoon niet om een rouwende te bereiken, ook niet als je de ander alle ruimte geeft. Je dreigt het contact te verliezen. Als je dan wél laat merken dat je de ander ziet, kun je de rouwende een gevoel van veiligheid geven.

Het is belangrijk te laten merken dat je er bent en niet oordeelt over wat de ander voelt of doet. Misschien helpt het om te benoemen dat je ziet hoe de rouwende worstelt en dat je dat heel moeilijk vindt. Als het lukt om dit bespreekbaar te maken en te vragen wat de ander wel en niet van je wil, kun je beter inschatten wat je kunt doen. En zo houd je in ieder geval contact.